Hoeveel energie verbruikt je boot per dag? Bereken het in vier stappen
Bereken je dagelijkse energiebehoefte aan boord stap voor stap: van verbruiksinventaris tot accucapaciteit en laadvermogen. Met invultabel voor elk type boot en drie rekenscenario's.
listInhoudsopgaveexpand_more
Wie zijn accupakket kiest zonder eerst zijn dagverbruik te berekenen, gist. En gissen leidt tot een te kleine accu die elke avond te diep ontlaadt, of een te grote accu die onnodig duur, zwaar en ruimtevretend is. De berekening duurt een uur en voorkomt een fout die jarenlang meegaat.
Goed om te weten
Elektrische verwarming aan boord is de slechtste energiekeuze die je kunt maken: een elektrische kachel van 1.000 W trekt op 12V ruim 83 A en leegt een 200 Ah AGM-accu in minder dan anderhalf uur. Overweeg altijd een Kabola of Eberspächer dieselverwarming als alternatief — die verwarmt efficiënter per Wh-equivalent brandstof. Zie Verwarming aan boord — Kabola vs Eberspächer.
Stap 1: inventariseer alle verbruikers
Zet alle elektrische verbruikers op een rij met hun vermogen (in W van het typeplaatje) en de dagelijkse gebruiksduur in uren.
| Verbruiker | Typisch vermogen (W) | Dagelijkse gebruiksduur (u) | Dagverbruik (Wh) |
|---|---|---|---|
| Koelkast 12V compressor (bv. Dometic) | 40-60 | 8-12 (compressorcyclus) | 320-720 |
| LED-verlichting interieur | 5-30 | 4-6 | 20-180 |
| Navigatieverlichting (anker/vaar) | 5-15 | 8 (nacht) | 40-120 |
| Waterpomp (bv. Shurflo Aqua King) | 50-100 | 0,25-0,5 | 12-50 |
| Marifoon (ontvangen) | 5 | 24 | 120 |
| Chartplotter / GPS | 10-30 | 8 | 80-240 |
| Autopiloot | 30-100 | 6 | 180-600 |
| Laptop | 30-60 | 2-4 | 60-240 |
| Telefoon laden | 5-10 | 2 | 10-20 |
| Koffiezetter 230V (via omvormer) | 800-1.200 | 0,25 | 200-300 |
| Magnetron (via omvormer) | 1.000-1.500 | 0,25 | 250-375 |
| Boegschroef (tijdens manoeuver) | 3.000-5.000 | 0,02-0,05 | 60-250 |
Stap 2: tel het dagverbruik op via drie scenario's
Drie ijkpunten voor drie vaarprofielen — vergelijk welk profiel het dichtst bij jouw gebruik ligt.
Scenario A — Sloep dagtocht (geen overnachting): Waterpomp 20 Wh + chartplotter 80 Wh + marifoon 120 Wh + telefoon laden 20 Wh = ca. 240 Wh per dag
Scenario B — Kruiser met overnachting, eenvoudig: Koelkast 400 Wh + navigatielicht 80 Wh + LED 60 Wh + waterpomp 25 Wh + chartplotter + marifoon 200 Wh + koffiezetter 250 Wh + laptop 120 Wh = ca. 1.135 Wh per dag
Scenario C — Kruiser 12 m, hoog comfort: Alles van B (1.135 Wh) + magnetron 300 Wh + autopiloot 400 Wh + extra gadgets 150 Wh = ca. 1.985 Wh per dag
Stap 3: bereken de benodigde accucapaciteit
Formule:
Accucapaciteit (Ah) = dagverbruik (Wh) × ontlaadcoëfficiënt ÷ spanning (V)
| Accutype | Bruikbare capaciteit | Coëfficiënt |
|---|---|---|
| AGM / gel | 50% van nominaal | × 2 |
| Lithium (LiFePO4) | 80% van nominaal | × 1,25 |
Rekenvoorbeeld scenario B op 12V:
- AGM: 1.135 × 2 ÷ 12 = 189 Ah → koop minimaal 200 Ah AGM, liever 300 Ah voor reserve.
- Lithium: 1.135 × 1,25 ÷ 12 = 118 Ah → een 120-150 Ah lithium volstaat.
Meer over de verschillen: Welke accu past bij jouw boot: AGM, gel of lithium?
Stap 4: bereken het benodigde laadvermogen
Laadstroom = 10-20% van de Ah-capaciteit per uur is de vuistregel.
Een 200 Ah AGM-accu heeft een ideale laadstroom van 20-40 A. Een Victron Blue Smart IP22 25A doet er bij halflege bank dan 4-6 uur over. Met een Victron MultiPlus 12-1600 (70 A laadstroom) is een 300 Ah AGM in 4-5 uur vol — dat past in een havenverblijf van één nacht.
Zie Hoe groot moet je acculader zijn? Rekenformule en keuzehulp voor de volledige dimensioneringstabel.
Veelgestelde vragen
Mijn koelkast staat altijd aan — hoeveel verbruikt hij werkelijk?add
Een 12V-compressorkoelkast (bv. Dometic CoolMatic 50 liter) comprimeert gemiddeld 30-50% van de tijd. Effectief verbruik: 40-60 W × 50% = 20-30 W gemiddeld = 480-720 Wh per etmaal. Bij temperaturen boven 30°C loopt dit op tot 900 Wh. Houd hier rekening mee in warme zomers.
Telt de boegschroef mee in het dagbudget?add
Ja, maar als een klein totaal. Een manoeuver van 30 seconden op vol vermogen: 4.000 W × (30 ÷ 3.600) u = 33 Wh. Verwaarloosbaar in het dagbudget, maar de piekstroom van 300+ A vereist dikke kabels en een goed gedimensioneerd accupakket.
Hoe verrekening ik zonnepanelen in de berekening?add
Zonnepanelen leveren gemiddeld 4-5 piekuren per dag in Nederland (mei-augustus). Een 200 Wp paneel geeft dan 200 × 4 = 800 Wh per dag. Trek dit af van het dagverbruik vóórdat je de accucapaciteit berekent. Meer over zonnepanelen: Hoeveel zonnepanelen heb je nodig op je boot?
Mag ik de berekening ook in kWh doen?add
Ja — 1 kWh = 1.000 Wh. Scenario B geeft dan 1,135 kWh per dag. Dat is bruikbaar als je een walstroommeter hebt die in kWh meet.
menu_bookBronnen en verder lezen
- Victron Energy — VictronConnect-app voor live monitoring
- Dometic — CoolMatic koelkast specificaties
- NauticPro: accupakketten en laders in de webshop
- Verwante kennisbank-artikelen: Welke accu past bij jouw boot: AGM, gel of lithium? · Hoe groot moet je acculader zijn? · 12V of 24V boordnet — welke spanning past bij jouw boot? · Hoeveel zonnepanelen heb je nodig op je boot?.
Auke en de NauticPro-redactie
Auke is sinds 1986 actief in de Nederlandse watersportbranche en heeft als eigenaar van NauticPro 40 jaar ervaring met onderdelen, installaties en service aan boord. De NauticPro-redactie werkt de kennisbankartikelen uit en toetst elk advies aan het assortiment dat NauticPro daadwerkelijk levert.
Verwante artikelen
Welke accu past bij jouw boot: AGM, gel of lithium?
Hoe groot moet je acculader zijn? Rekenformule en keuzehulp
